Deze Banko Chawan 万古茶碗 is vervaardigd door Shimizu Suigetsu III, echte naam Shimizu Hiroshi 清水洋, een vooraanstaande vertegenwoordiger van Yokkaichi Banko-yaki.
De theekom is uitgevoerd in shidei, een ijzerrijke paarse klei die kenmerkend is voor Banko-yaki. Door reductiestook heeft de klei een diepe paarsbruine kleur en een rustige, enigszins metaalachtige glans gekregen.
Over het gehele oppervlak lopen fijne horizontale lijnen, aangeduid als shimamon. De dicht op elkaar geplaatste strepen volgen de ronding van de kom en benadrukken de draaisporen en de zuivere vorm. Afhankelijk van de lichtval wisselt het oppervlak tussen donkerbruin, paars en gedempt zilvergrijs.
Ook de binnenzijde is sober uitgevoerd. De zichtbare draairingen lopen vanuit de bodem geleidelijk omhoog naar de mondrand en versterken het rustige, ritmische karakter van de kom. De cilindrische vorm loopt onderaan zacht naar binnen en rust op een duidelijk gevormde voet.
Yokkaichi Banko-yaki
Banko-yaki is een traditioneel keramiekambacht uit Yokkaichi in de prefectuur Mie. Het staat bekend om zijn sterke, hittebestendige keramiek en om het gebruik van shidei-klei. Banko-yaki ontwikkelde zich in het bijzonder rond theepotten, theeserviezen en andere gebruiksvoorwerpen voor de Japanse theepraktijk.
De natuurlijke kleur van de klei wordt bij dit werk niet verborgen onder een dekkend glazuur. Hierdoor blijven de fijne textuur, de draairingen en de subtiele nuances die tijdens het bakken zijn ontstaan volledig zichtbaar.
Shimizu Suigetsu III
Shimizu Hiroshi werd in 1944 geboren in de prefectuur Mie. In 1993 nam hij als derde generatie de kunstenaarsnaam Suigetsu over.
Hij is volwaardig lid van de Japan Kōgei Association en nam deel aan verschillende tentoonstellingen voor traditionele kunstnijverheid. De Japan Kōgei Association vermeldt hem als officieel lid binnen de afdeling keramiek.
Shimizu Suigetsu ontwikkelde binnen de Banko-traditie een eigen decoratieve stijl. Daarbij wordt onder meer gebruikgemaakt van een zandstraaltechniek, waarmee patronen op verschillende diepten in het oppervlak kunnen worden aangebracht.
Op 10 februari 2025 werd Shimizu Hiroshi door de stad Yokkaichi officieel aangewezen als houder van het gemeentelijk Immaterieel Cultureel Erfgoed voor Banko-yaki, in het bijzonder shidei-kyūsu. De gemeente noemt zijn combinatie van reductiestook en zandstraaldecoratie een vernieuwende en kunsthistorisch belangrijke techniek.
Deze erkenning dateert van na de vervaardiging van de kom, maar onderstreept de positie die de kunstenaar door zijn langdurige vakmanschap heeft opgebouwd.
Signatuur en toebehoren
Aan de onderzijde is het persoonlijke teken 洋 – Hiroshi in de klei ingekrast.
De chawan wordt geleverd met:
- gesigneerde houten tomobako;
- gele tomonuno;
- informatieblad over Banko-yaki;
- kunstenaarsbiografie.
De originele doos en documentatie ondersteunen de toeschrijving en verhogen de verzamelwaarde van het werk.
Staat
De theekom verkeert volgens de aangeleverde informatie in uitstekende staat.
De fijne lijnen, lichte kleurverschillen en subtiele onregelmatigheden in het oppervlak behoren tot de handmatige vervaardiging en de toegepaste baktechniek. Op de foto’s zijn geen barsten, restauraties of opvallende beschadigingen zichtbaar.
De tomobako, het doek en de papieren documentatie kunnen geringe ouderdoms- en bewaarsporen vertonen. De foto’s maken deel uit van de conditiebeschrijving.
Specificaties
- Object: Japanse theekom, chawan
- Titel: Banko Chawan 万古茶碗
- Kunstenaar: Shimizu Suigetsu III 清水醉月
- Echte naam: Shimizu Hiroshi 清水洋
- Herkomst: Yokkaichi, prefectuur Mie, Japan
- Geschatte periode: 1990–2000
- Materiaal: shidei, ijzerrijke paarse klei
- Techniek: Banko-yaki, reductiestook en shimamon-decoratie
- Hoogte: 9,3 cm
- Diameter: 11,5 cm
- Gewicht chawan: 268,3 gram
- Signatuur: ingekrast 洋 – Hiroshi
- Bijgeleverd: tomobako, tomonuno, informatieblad en biografie
- Afmetingen inclusief tomobako: 13 × 13 × 14,5 cm
- Totaalgewicht: 494,5 gram
- Staat: uitstekend
