Deze karaktervolle set bestaat uit twee Japanse yunomi-theekoppen, uitgevoerd in verschillende stijlen van de traditionele Karatsu-keramiek. De koppen zijn vervaardigd binnen de beroemde Nakazato Tarouemon-gama in Karatsu, prefectuur Saga.
De eeuwenoude werkplaats behoort, samen met de huizen Imaizumi Imaemon en Sakaida Kakiemon, tot de zogenoemde Hizen no San-Uemon: drie vooraanstaande keramiektradities uit de prefectuur Saga. De Nakazato-werkplaats bestaat al meer dan vier eeuwen en speelde een belangrijke rol in het behoud en de herwaardering van Karatsu-keramiek.
Kikaratsu-yunomi
De grotere kop is uitgevoerd in Kikaratsu, letterlijk “gele Karatsu”. De warme geel- tot okerkleurige glazuurlaag vertoont een levendig craquelé en natuurlijke kleurvariaties.
De stevig gemodelleerde wand is voorzien van verhoogde, vrij aangebrachte decoratieve vormen. Donkerbruine accenten en onregelmatigheden in het glazuur versterken het rustieke en handgevormde karakter. De binnenzijde is volledig geglazuurd.
Ekaratsu-yunomi
De kleinere kop is uitgevoerd in Ekaratsu, de beschilderde variant van Karatsu-keramiek. Op de crèmekleurige ondergrond is met ijzerhoudend pigment een eenvoudig plantaardig motief geschilderd.
De vrije penseelvoering, de gespikkelde klei en het uitgesproken craquelé geven de kop een ingetogen maar expressieve uitstraling. De natuurlijke onregelmatigheden vormen een belangrijk onderdeel van de esthetiek van Karatsu-aardewerk.
Werkplaatsstukken uit de periode van de twaalfde generatie
Op de onderzijde van beide koppen bevindt zich het driestippenmerk, ook wel mitsuboshi genoemd. Dit merk wordt in verband gebracht met werkplaatsstukken van de Nakazato Tarouemon-gama. Het geeft aan dat de koppen door erkende pottenbakkers van het atelier zijn vervaardigd, onder verantwoordelijkheid van de toenmalige meester, en niet noodzakelijk persoonlijk door Nakazato Tarouemon XII.
Deze transparante aanduiding is belangrijk: de set mag worden omschreven als “Nakazato Tarouemon XII-werkplaats” of “vervaardigd onder de twaalfde generatie”, maar niet als persoonlijk werk van de meester.
Nakazato Tarouemon XII
Nakazato Tarouemon XII, geboren als Nakazato Shigeo en later bekend onder de kunstenaarsnaam Muan, leefde van 1895 tot 1985. Hij volgde in 1927 zijn vader op als twaalfde generatie van de familie.
Hij deed uitgebreid onderzoek naar historische Karatsu-ovens en herintroduceerde verschillende verloren technieken van het klassieke Ko-Karatsu. Voor deze bijdrage werd hij in 1976 erkend als houder van het Belangrijk Immaterieel Cultureel Erfgoed voor Karatsu-keramiek, doorgaans aangeduid als Levend Nationaal Erfgoed.
Accessoires
Twee afzonderlijke houten dozen met schuifdeksel, opschrift en rood zegel van de werkplaats.
Afmetingen en gewicht
Kikaratsu-yunomi
- Hoogte: 8,5 cm
- Diameter: circa 8 cm
- Gewicht kop: 191,5 gram
- Doos: 11,5 × 11 × 11 cm
- Totaalgewicht inclusief doos: 377 gram
Ekaratsu-yunomi
- Hoogte: 7,5 cm
- Diameter: circa 6,5 cm
- Gewicht kop: 125 gram
- Doos: 10,5 × 9,5 × 9,5 cm
- Totaalgewicht inclusief doos: 271 gram
Conditie
Goede vintage staat. Beide koppen vertonen uitgesproken craquelé, glazuurvariaties, baksporen en kleine plaatselijke onregelmatigheden die kenmerkend zijn voor handgevormde Karatsu-keramiek. Bij de Ekaratsu-kop zijn enkele plaatselijke zones met glazuurverlies of slijtage zichtbaar. Op de foto’s is geen duidelijke breuk of restauratie waarneembaar.
De foto’s maken integraal deel uit van de conditiebeschrijving.
Datering
Ik adviseer niet zonder nadere documentatie 1970–1980 te vermelden. Nakazato Tarouemon XII droeg de erfelijke naam in 1969 over aan de dertiende generatie. Omdat de dozen expliciet naar de twaalfde generatie verwijzen, is deze omschrijving veiliger:
Japan, Shōwa-periode, midden 20e eeuw, waarschijnlijk vóór 1969.
