Deze bijzondere collectie brengt vijf afzonderlijk vervaardigde en gesigneerde Japanse kokeshi samen. De werken vertegenwoordigen verschillende regionale tradities uit de prefecturen Aomori en Miyagi en tonen de grote verscheidenheid binnen het Japanse kokeshi-ambacht.
Elke kokeshi is op een houtdraaibank gevormd en met de hand beschilderd. De collectie varieert van ingetogen florale decoraties tot krachtige kleurvlakken, verfijnde draaibanklijnen en handgesneden reliëfmotieven. De verschillende vormen, gezichtsuitdrukkingen en schildertechnieken maken de set bijzonder geschikt als overzichtscollectie van traditionele en artistieke Japanse kokeshi.
Tsugaru-kokeshi ‘Botan’ – Sasamori Junichi
De grootste kokeshi uit de collectie is vervaardigd door Sasamori Junichi 笹森淳一, een vooraanstaande ambachtsman binnen de Tsugaru-kei uit Aomori.
Op het slanke lichaam is een grote rode pioenroos geschilderd, omgeven door groene bladeren en levendige draaibanklijnen in rood, wit en paars. De pioen staat traditioneel voor rijkdom, waardigheid en voorspoed.
Sasamori ging in 1973 in de leer bij Satō Zenji en woonde zes jaar bij zijn leermeester om het houtdraaien en beschilderen volledig te beheersen. Daarnaast werkte hij aan reconstructies van historische Tsugaru-kokeshi en droeg hij bij aan het behoud van deze regionale traditie.
Hoogte: 30,0 cm
Gewicht: 427 gram
Signatuur: “Nuruyu Sasamori” op de onderzijde
Naruko-kokeshi ‘Hishigiku’ – Chūbachi Kimio
Deze verfijnde Naruko-kokeshi is vervaardigd door Chūbachi Kimio 中鉢君雄 en gedecoreerd met het traditionele Hishigiku-motief.
De gestileerde chrysanten zijn in rood, crème en groen op het cilindrische lichaam aangebracht. Fijne horizontale lijnen rond de hals en voet zorgen voor een evenwichtige omlijsting.
Chūbachi Kimio werd geboren in Naruko en ging in 1951 in de leer bij Gotō Kizō. Hij zette de traditionele vormen en schilderpatronen van zijn leermeester voort.
Hoogte: 18,5 cm
Gewicht: 130,9 gram
Signatuur: “Kimio saku” op de onderzijde
Yajirō-kokeshi – Hamatsu Heizaburō
De Yajirō-kokeshi van Hamatsu Heizaburō 浜津平三郎 valt op door haar grote ronde kop, warme houtkleur en sobere lijnversiering.
Het lichaam is gedecoreerd met rode, zwarte en groene draaibanklijnen. Langgerekte florale motieven sieren het onderste deel van de romp. De fijn geschilderde pony en ingetogen gezichtsuitdrukking sluiten aan bij de traditie van de Yajirō-kei.
Hamatsu begon in 1949 zijn opleiding in Shiroishi en leerde het houtdraaien onder Niiyama Sanai.
Hoogte: 18,5 cm
Gewicht: 162,8 gram
Signatuur: “Heizaburō” op de onderzijde
Naruko-kokeshi ‘Kiku’ – Yusa Taeko
Deze grote Naruko-kokeshi van Yusa Taeko 遊佐妙子 draagt de titel Kiku, het Japanse woord voor chrysant.
Op het lange, cilindrische lichaam zijn twee grote chrysanten geschilderd in rood, crème en groen. De ronde kop heeft een vriendelijk en ingetogen gezicht, met de kenmerkende zwart-rode haarbeschildering van de Naruko-traditie.
Yusa Taeko leerde het ambacht van haar echtgenoot, de Naruko-kokeshiambachtsman Yusa Hiroshi. Vanaf de jaren tachtig vervaardigde zij werken onder haar eigen naam.
Hoogte: 24,5 cm
Gewicht: 316,7 gram
Signatuur: “Naruko” en “Taeko” op de onderzijde
Shingata-kokeshi ‘Umegoromo’ – Sasaki Katsumi
Deze artistieke shingata-kokeshi is vervaardigd door Sasaki Katsumi 佐々木克己 en uitgevoerd in een krachtige combinatie van zwart, rood en natuurlijke houttinten.
Op de romp zijn gestileerde pruimenbloesems aangebracht door middel van handgesneden reliëf en beschildering. De pruimenbloesem staat in Japan symbool voor volharding, waardigheid en het begin van de lente.
Sasaki Katsumi richtte in 1954 zijn eigen werkplaats op in Shiroishi en werd bekend door creatieve kokeshi met pruimenbloesems en kasuri-achtige decoraties.
Hoogte: 24,5 cm
Gewicht: 306,3 gram
Signatuur: gesigneerd door de maker op de onderzijde
Japanse kokeshi als regionaal ambacht
Traditionele kokeshi ontstonden in de Tōhoku-regio in Noordoost-Japan. Iedere streek ontwikkelde eigen vormen, gezichten, lijnpatronen en bloemmotieven.
Deze collectie omvat:
- Tsugaru-kei uit de prefectuur Aomori;
- Naruko-kei uit de prefectuur Miyagi;
- Yajirō-kei uit Shiroishi in Miyagi;
- shingata-kokeshi, een vrijere artistieke ontwikkeling uit de naoorlogse periode.
Hierdoor biedt de set een aantrekkelijk overzicht van zowel regionale traditie als persoonlijke artistieke expressie.
Specificaties
Object: collectie van vijf kokeshi
Aantal: 5
Land van herkomst: Japan
Regio’s: Aomori en Miyagi
Materiaal: hout
Technieken: houtdraaien, handbeschildering en plaatselijk handgesneden reliëf
Datering: tweede helft 20e eeuw tot vroege 21e eeuw
Hoogte: van 18,5 tot 30,0 cm
Totaalgewicht: circa 1.344 gram
Signaturen: alle vijf de kokeshi zijn gesigneerd
Accessoires: geen
Conditie
De kokeshi vertonen normale gebruiks- en ouderdomssporen. Er zijn plaatselijk kleine krasjes, wrijfsporen, geringe vervuiling, natuurlijke verkleuring van het hout en beperkte slijtage van de beschildering zichtbaar.
Bij de Tsugaru-kokeshi van Sasamori Junichi is op het gezicht een plaatselijke gespikkelde verkleuring aanwezig. Bij enkele andere exemplaren zijn kleine verfverliezen of oppervlakkige gebruikssporen zichtbaar. Er zijn geen grote structurele beschadigingen waargenomen.
Over het geheel verkeert de collectie in een goede vintage conditie. De foto’s maken deel uit van de conditiebeschrijving.
